ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مطالب بیان شده در مقاله‌های بخش دیدگاه‌، تنها نظر شخصی نگارنده مطلب است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

دیدبان روسیه: مردمان روسیه که ارتدوکس هستند،‌ بر این باورند که میلاد حضرت مسیح هفتم ژانویه است و از همین رو بر خلاف دیگر کشورهای اروپایی، تعطیلات سال نو و کریسمس آنها از یک ژانویه تا هشتم این ماه است. «آنگلا مرکل» صدر اعظم آلمان به همراه «هایکو ماس» وزیر خارجه این کشور اولین میهمانان خارجی کرملین در سال ۲۰۲۰ بودند که پس از پایان تعطیلات در روسیه، یازدهم ژانویه برای دیدار با «ولادیمیر پوتین» وارد مسکو شدند.

♦ چرا مرکل به مسکو آمد؟

پیش از شروع این دیدار، اغلب رسانه‌های روسی بر این باور بودند که بحران لیبی، اوضاع آشفته‌تر از همیشه‌ی خاورمیانه و روند صلح اوکراین، موضوع اصلی این گفتگوها را شکل خواهد داد؛ اگرچه در این میان انتظار می‌رفت گفتگو درباره‌ی خط لوله‌ی گاز «نورد استریم ۲» که ایالات متحده در واپسین ماه‌های سال ۲۰۱۹ به شدت نسبت به آن موضع گرفته و حتی «مایک پمپئو» از تحریم این پروژه سخن گفته بود، اساس دیدار سران روسیه و آلمان را تشکیل دهد.

در این میان، برخی رسانه‌ها در خاورمیانه علت این دیدار را به ماجرای ترور قاسم سلیمانی توسط آمریکا نسبت داده بودند، اما باید توجه داشت که به گفته‌ی سخنگوی دولت آلمان، این سفر در اواخر دسامبر میان مقامات مسکو و برلین نهایی شده بود؛‌ یعنی همزمان با تحریم خط لوله گاز روسیه به آلمان موسوم به نورد استریم ۲.

♦ در دیدار سران روسیه و آلمان چه گذشت؟

دیدار پوتین و مرکل دو ساعت و نیم به طول انجامید و همان طور که از پیش گفته شده بود، لیبی یکی از موضوعات مورد بحث بود که طرفین بر لزوم توافق آتش‌بس تاکید کردند. از دیگر محورهای گفتگو برجام بود که بر استفاده از راهکارهای دیپلماتیک برای حفظ آن و ضرورت ادامه‌ی پایبندی ایران به توافق هسته‌ای اشاره شد.

اما مطابق انتظارها، همکاری‌های دو کشور به ویژه در موضوع خط لوله گاز جریان شمالی دو، اصلی‌ترین محور این دیدار بود و مرکل تاکید کرد که با وجود تحریم‌های آمریکا این طرح باید به طور کامل اجرا شود. پوتین نیز از تکمیل و بهره‌برداری این پروژه تا پایان سال ۲۰۲۰ خبر داد و گفت اگرچه این امکان وجود دارد که با توجه به تحریم‌های آمریکا این اتفاق در سه ماهه‌ی نخست ۲۰۲۱ روی دهد.

♦ پروژه نورد استریم ۲ چه اهمیتی دارد؟

پنج سال پیش بود که با روی کار آمدن پروشنکو در اوکراین روابط مسکو و کی یف تا آنجا تاریک شد که روسیه انتقال گاز به اوکراین را به دلیل نپرداختن بدهی‌ها متوقف کرد، با جدیت انتقال انرژی به اروپا از مسیری غیر از اوکراین را پیش گرفت.

نقشه خط لوله نورد استریم ۱ و ۲

یکی از این پروژه ها نورد استریم ۲ بود که با راه اندازه این خط لوله، ظرفیتی معادل ۵۵ میلیارد متر مکعب گاز سالیانه به اروپا صادر می‌شود که به موجب آن صادرات گاز روسیه به اروپا به ۱۱۰ میلیارد متر مکعب در سال افزایش خواهد یافت. در این میان طبیعی است که اوکراین این واهمه را دارد که با حذف شدن از مسیر ترانزیت گاز به اروپا، حمایت غرب را از دست بدهد و از سوی دیگر کاخ سفید نیز از این وابستگی ترس دارد و به دنبال تحریم اجرای آن است. از همین رو مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا مدعی است که این طرح امنیت اقتصادی و استراتژیک اوکراین را با خطر جدی روبرو می‌کند و از سوی دیگر کشورهای اروپایی را بیش از پیش به گاز روسیه وابسته خواهد کرد. اما در مقابل آلمان از اجرای این طرح دفاع می‌کند و اتریش و فرانسه نیز موافق اجرای آن هستند.

در همین رابطه «لیدیا پارخمچیک» استاد دانشگاه اقتصاد جهانی و سیاست در کشور قزاقستان به روزنامه شرق گفت «۲۰۲۰ سالی پربار برای صنعت انرژی در روسیه است؛ چرا که چند ماه مانده به آغاز آن، پروژه‌ی قدرت سیبری را با چین راه‌اندازی کردند و در ابتدای آن خط انتقال ترک استریم و در پایان آن نورد استریم۲.» این کارشناس انرژی به کم‌اثر بودن نقش تحریم‌های آمریکا بر صادرات انرژی روسیه به اروپا میان سال‌های ۲۰۱۵ تا کنون تاکید کرد و افزود: «به عنوان مثال در سال ۲۰۱۸،‌ چهار و نیم درصد افزایش صادرات نسبت به سال ۲۰۱۹ وجود دارد.»

پارخمچیک در رابطه با تحریم‌های آمریکا علیه این پروژه معتقد است: «به عنوان مثال شرکت سوئیسی Allseas فعالیت‌های خود را در این پروژه به تعلیق درآورد و برای همین بود که پوتین در دیدار با مرکل تاکید کرد که روسیه به تنهایی ساخت این پروژه را به پایان می‌رساند و از احتمال تاخیر سه ماهه در بهره‌برداری از آن خبر داد.» این استاد دانشگاه در پایان تاکید کرد: «اگرچه تنش‌ میان روسیه و آمریکا و بریتانیا به مسکو اجازه نمی‌دهد تا تمامی ظرفیت‌های اقتصادی‌اش شکوفا شود، ‌اما در عین حال باید توجه داشت که اروپا همچنان شریک اصلی و مهمی برای روسیه به شمار می‌آید.»

در شماره‌ی بعدی «در حوالی میدان سرخ» بیشتر به بررسی سیاستگذاری‌های انرژی روسیه در اروپا، ترکیه و چین و تاثیر آن در دیپلماسی چندجانبه گرایی و چگونگی افزایش قدرت چانه‌زنی کرملین در موضوعات فرامنطقه‌ای خواهم پرداخت.

نویسنده: احمد وخشیته

منبع: روزنامه شرق

 

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here