دیدبان روسیه: یک کارشناس مسائل روسیه در گفتگو با خبرگزاری ایسکانیوز معتقد است که روسیه در مسیر تثبیت گام برمی‌دارد و همه‌پرسی اخیر اصلاحات قانون اساسی در روسیه مشخص کرد که پوتین از اقبال عمومی گسترده‌ای در جامعه برخوردار است.

احمد وخشیته دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا در گفتگو با خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز در خصوص ابعاد مختلف بازنگری اخیر در قانون اساسی پهناورترین کشور جهان اظهار کرد: روسیه را باید فقط در بستر روسیه بررسی کرد.

به اعتقاد وی مقایسه روسیه با سایر کشورها کاری عبث و بیهوده است.

این کارشناس در ادامه تاکید کرد که تغییرات اخیر مسائل متنوع داخلی و خارجی این کشور را در برمی گیرد و تقلیل این همه‌پرسی به همه‌پرسی ادامه حضور پوتین در قدرت را یک شیطنت رسانه ایی جریان روس ستیز غرب است.

متن کامل گفتگو به شرح زیر است:

به نظر شما مهمترین محورهای تغییرات قانون اساسی روسیه که گفته شده شامل ۲۰۰ مورد است، کدام موارد هستند؟

به موجب اصلاحات قانون اساسی که در دومای روسیه مطرح شد، در ۲۰۶ بند بازنگری انجام شد و اصلاحاتی رخ داد که این اصلاحات قانون اساسی را می توانیم در سه قسمت تقسیم کنیم: سیاست داخلی، سیاست خارجی و مسائل اجتماعی که مستقیما با مردم روبرو بود و موضوعات رفاهی، بهداشتی و درآمد و حمایت از خانواده را در بر می‌گیرد.

در رابطه با اینکه مهمترین محورهای این تغییرات کدام هستند، بستگی به این موضوع دارد که از زاویه نگاه چه کسی ببنیم و پاسخ دهیم. مثلا رسانه‌های خارج از روسیه در غرب و یا حتی در ایران تمام این تغییرات را در ماندن پوتین در قدرت خلاصه می‌کردند و طوری که انگار همه‌پرسی قانون اساسی روسیه تنها این موضوع را دنبال می‌کند که پوتین در قدرت بماند یا نه و به نظر می‌رسد که بخشی از این ریشه در شیطنت‌های سیاست‌های ضد روسی داشت،‌ اما بخشی مهمتری ناشی از عدم شناخت نگاه جامعه و فرهنگ روسیه به ۲۰۶ بندی که تغییراتی که با تغییرات روبرو شدند.

البته که اگر از نگاه مردم روسیه نگاه کنیم،‌ اصلاحات در مواد ۷۲، ۷۵ و ۱۳۲ که به بهبود کیفیت خدمات و مراقبت‌های پزشکی مرتبط است و حداقل حقوق و درآمد شهروندان را بازنگری کرده است، اهمیت ویژه‌ای دارد و یا اصلاحیه بند ۷۲ که به اهمیت نقش خانواده و جایگاه مادر بودن و پدر بودن تاکید دارد، در اصلاحیه جدید ازدواج همجنسگرایان را به طور مشخص منع می‌کند که این موضوع نیز برای شهروندان این کشور از اهمیت برخوردار بود.

البته قطعا باقی ماندن آقای پوتین هم موضوع مهمی بود و اغلب مردم روسیه که سال‌های فروپاشی و ناسامانی یک دهه‌ی پس از آن را درک کرده بودند نیز خواهان باقی ماندن او در قدرت هستند تا نظم شکل گرفته در روسیه تثبیت شود. موضوع دیگری که خیلی در افکار عمومی مهم بود موضوع دوتابعیتی‌ها بود که در بندهای ۷۷، ۷۸، ۹۵ ، ۹۷ و ۱۱۰ اصلاحاتی شکل گرفت تا نمایندگان دوما، شورای فدراسیون، هیات دولت و رئیس‌جمهور نباید دو تابعیتی باشند.

گویا یکی از تغییرات مربوط به اعطای حق مصونیت از پیگرد قضایی برای روسای جمهور سابق است، آیا این موضوع صحت دارد؟ آیا قانون قبلی اجازه‌ی پیگیری فساد و شاکیت علیه رئیس‌جمهور را به سیستم قضایی روسیه نمی‌داد؟

در سوال قبل هم عرض کردم که اگرچه توجه رسانه‌های خارجی بر باقی ماندن پوتین بر قدرت بود،‌ اما این اصلاحات اختیارات رئیس‌جمهور را تا میزانی کم کرد و بر اختیارات پارلمان افزود. به نظر می‌رسد که پوتین به دنبال ایجاد تثبیت نظم در ساختار قدرت است و شکلگیری توازن قوا.

سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۴ تغییرات جزئی در قانون اساسی شکل گرفته بود که تا حدودی قدرت رئیس‌جمهور را افزایش می‌داد،‌ از این رو که در آن زمان برای تحقق نظم این موضوع ضرورت داشته است،‌ اما اکنون بودن پوتین در قدرت را به نفع روسیه و تثبیت شرایط این کشور می‌دانند، ‌اما این به معنای آن نیست که ریاست‌جمهوری نوعی حکومت مادام‌العمر شده و یا در صورتی که تخلفی داشته باشد، از مصونیت برخوردار است.

اهمیت موضوع فوق را در چه می‌دانید و چرا آقای پوتین تا این مقدار به وضوح به این موضوع پرداخته است؟

البته در واقع قانون‌گذار به این موضوع پرداخته و نهایتا پوتین در مقام رئیس‌جمهور وقت آن را امضا کرده است،‌ اما مهمترین دلیل آن این است که خود او نیز در مصاحبه‌ای بر این موضوع تاکید کرد که می‌داند خوب نیست یک فرد سال‌ها بر مسند قدرت باقی بماند، او هم با این نگاه موافق است، اما در شرایط امروز روسیه که اگر او نباشد اختلافاتی در طبقه قدرت شکل خواهد گرفت.

پارلمان از یک سو اختیارات ریاست جمهوری را کاهش دادند و بر پارلمان افزودند، اما از سوی دیگر به پوتین این شانس را دادند که برای دو بار دیگر بتواند نامزد ریاست جمهوری شود و در انتخابات شرکت کند.

به نظر می‌رسد او برای سال ۲۰۲۴ در انتخابات شرکت کند و این شرایط گذار را فراهم کند تا میراث او در امنیت کامل منتقل شود و به جایگاه روسیه امروز در بعد داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی ضربه‌ای وارد نشود.

برخی معتقدند تغییرات جدید منجر به دموکراتیک‌تر شدن روسیه می‌شود، نظر شما در این خصوص؟

روسیه را فقط باید در بستر روسیه نگاه کرد و به تجزیه و تحلیل آن پرداخت؛ روسیه نه یک کشور خاورمیانه‌ای است و نه یک کشور حوزه‌ی اسکاندیناوی؛ به قول فئودور تیوتچف، روسیه را با معیارهای عمومی و استدلال نمی‌شه فهمید،‌ بلکه باید آن را حس کرد و دریافت.

گفته می‌شود که یکی از بندهای این تغییرات مقامات برجسته را از دریافت حق سکونت در سایر کشورها منع می‌کند. اهمیت این موضوع در کجاست و چرا پوتین به این موضوع پرداخت؟

اوج اصلاحیه در مورد دو تابعیتی ها به شخص رئیس‌جمهور باز می‌گردد،‌او نه تنها الان نباید دو تابعیتی باشد،‌بلکه فردی که قبلا هم دو تابعیتی بوده نمی تواند نامزد ریاست جمهوری شود.

هنگامی که این اصل در پارلمان مطرح شد یکی از نمایندگان گفت همان طور که در کتاب مقدس انجیل گفته شده است خدمت دو ارباب غیرممکن است، نمی شود دو وطن داشت و منافع ملی دو وطن را جستجو کرد.

اصلاحیه بندهای ۷۷، ۷۸، ۹۵، ۹۷ و ۱۱۰ که به موضوع دو تابعیتی ها اشاره دارد و منع خدمت آنها در مجلس علیا و سفلی (دوما و شورای فدراسیون) هیات دولت تاکید میکند بسیار مورد اقبال عمومی قرار گرفت؛ چرا که در گذشته این نقد در مطبوعات و برنامه ها و میزگردهای تلویزیونی مطرح می‌شد که چگونه یک شخص موضع انتقادی نسبت به بریتانیا، آمریکا و غیره می‌گیرد اما خودش تابعیت آنجا را دارد.

به نظر جنابعالی، این رفراندوم در شرایط منصفانه و با رعایت اصل بی‌طرفی برگزار شد؟

به هر حال روسیه از بازرسین بین‌المللی دعوت کرده بود که بر صحت همه پرسی نظارت داشته باشند و آنها حضور پیدا کردند و مشکلی اعلام نشد. البته برخی این انتقاد را داشتند که چرا تمام ۲۰۶ بند را با یک رای بله یا خیر تاکید کنیم.

از یک نگاه می‌تواند این موضوع قابل تامل باشد، اما از سوی دیگر باید به این نکته هم توجه داشته باشیم که آیا در واقعیت این امکان وجود دارد که شهروندان برای هر یک از ۲۰۶ بند رای جداگانه‌ای می‌دادند و آیا خود این موضوع حاشیه‌ای بزرگ‌تر نبود؟

مهمترین گروه‌های داخلی روسیه که با این تغییرات مخالف بودند چه کسانی بودند و استدلال آنها برای مخالفت چه بود؟

اینکه پیشتر هم عرض کردم که روسیه را باید با مدل خود روسیه شناخت در اینجا کاملا ظهور می‌کند. واقعیت این است که در روسیه اپوزیسیون وجود ندارد و از طرفی مردم این کشور اصلا سیاست زده نیستند و موضوعات سیاسی را خیلی دنبال نمی‌کنند.

طبیعتا آنها که فروپاشی شوروی و درگیری های خیابانی و بحران مالی میان ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۰ را دیده‌اند در جستجوی امنیت، آرامش و یک زندگی آرام هستند؛ البته موضوعات بین‌المللی روسیه و اقتدار کشورشان در عرصه جهانی برای آنها اهمیت ویژه ای دارد.

خب این موضوع سبب شده که آنها خواستار حفظ وضع موجود باشند و این میزان از مشارکت بالا هم نشان‌دهنده‌ی همین موضوع و تایید سیاست‌های پوتین بود. البته رسانه های غربی تلاش می‌کنند که آلکسی ناولنی را رهبر مخالفان بخوانند،‌ اما اگر ما تعریف مشخصی از اپوزسیون داشته باشیم،‌ ناولنی فرسنگ‌ها با آن فاصله دارد.

طرفداران او عموما نوجوان میان ۱۵-۱۶ سال تا نهایتا ۲۱-۲۲ هستند که در شبکه‌های مجازی تحت تاثیر او قرار می‌گیرند و او بر موجب هیجانات سوار است و هیچ برنامه و یا دیدگاهی ندارد. خب او طبیعتا مخالف این موضوع بود که البته در داخل روسیه از بدنه اجتماعی برخوردار نیست.

مهمترین تفاوت رویکرد مخالفین داخلی و خارجی تغییرات اعمال شده در روسیه چه طور ارزیابی می‌کنید؟

برخی موارد اصلاحات قانون اساسی روسیه مربوط می‌شد به سیاست‌های این کشور در حوزه سیاست خارجی که من فکر میکنم مخالفین خارجی بیشتر بر این موضوع توجه دارند و پیام مهمی از سوی کرملین به بازیگران بین‌المللی است.

مهمترین آن به اصلاح ماده ۷۹ بر می‌گردد که تاکید می‌کند که اگر قانون بین المللی وضع شود که در تقابل با قانون اساسی روسیه باشد،‌ اجازه حکمرانی بیگانگان علیه روسیه داده نمی‌شود و ملاک قانون اساسی روسیه خواهد بود. در واقع این پیامی مستقیم به ایالات متحده است که به دنبال سواستفاده از موقعیت خود در سازمان ملل و شورای امنیت است.

آینده روسیه در پرتو این تغییرات را چه طور ارزیابی می‌کنید؟

به نظر می‌رسد که روسیه در مسیر تثبیت گام برخواهد داشت و مشخص شد که پوتین از اقبال عمومی گسترده ای برخوردار است،‌ اما از سویی باید به این موضوع هم توجه داشته باشیم که توقع عمومی و مطالبات آنها نیز افزایش یافته است و ولادیمیر پوتین باید نه تنها این موضوع را برآورده سازد بلکه مسیر مناسب برای گذار قدرت و انتقال میراث خویش به یک کابینه قدرتمند را برای دهه‌ی آینده فراهم سازد.

منبع: ایسکانیوز

آخرین اخبار و رویدادهای روسیه را در سایت دیدبان روسیه بخوانید!

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here