ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مطالب بیان شده در مقاله‌های بخش دیدگاه‌، تنها نظر شخصی نگارنده مطلب است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نویسنده: سید علیرضا بهبهانی
نویسنده: سید علیرضا بهبهانی
دیدبان روسیه: روابط ایران و روسیه به دلیل همسایگی به قرن ها پیش باز می‌گردد و فراز و فرودهای بسیاری داشته. اما آنچه حائز اهمیت است، عدم امکان کتمان اهمیت این موضوع است و یکی از مهم ترین حوزه هایی که این دو کشور را در این سال ها به یکدیگر پیوند زده روابط تجاری فی مابین است. از قرن ها پیش به دلیل داشتن مرزهای مشترک آبی در خزر و تشابهات فرهنگی و اجتماعی و همچنین اقلیمی، فرصت خوبی را برای تعمیق این روایط ایجاد کرده که متاسفانه اهمیت جدی آن در بازه های مختلف زمانی مغفول مانده. با روی کار آمدن محمود احمدی نژاد و با افزایش فشارهای تحریمی ایالات متحده آمریکا، سیاست نگاه به شرق، جایگزین سیاست تنش زدایی و رویکرد تعامل و گفتگو با غرب شد و روابط ما پس از آن با روسیه جدی‌تر شد.

همچنین با تولد فرزند شوم منطقه یعنی داعش، شاهد گسترده شدن روابط ایران و روسیه در منطقه به منظور کنترل این گروهک تروریستی بودیم.

ماهیت روابط ایران و روسیه همواره محل تامل بوده است؛ زیرا در روابط ایران و روسیه در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد، برجسته ترین عنصر سازنده سیاست خارجی، نگاه به شرق و رویکرد تهاجمی بود؛ اگرچه طی سال‌های گذشته و با حضور دولت روحانی این مسیر ادامه داشته و ولادیمیرپوتین، رییس جمهور روسیه بارها طی این سال‌ها به ایران سفر داشته و با مقامات عالی ایران در رده های مختلف دیدار داشته که مهم ترین آن دیدارهای خبرساز وی با رهبر انقلاب بوده، با این حال روابط دوجانبه تهران و مسکو وکیفیت آن بیشتر استراتژیک بوده و بعد همکاری های نظامی امنیتی آن پررنگ تر است.

روابط ایران و روسیه به دلایل مختلف پس از توافق هسته ایران (برجام) و به دنبال آن همکاری ایران و روسیه در سوریه از اهمیت دو چندان برخوردار شده و در عین حال یکی از موضوعات بحث برانگیز هم در حوزه سیاست خارجی دو کشور و هم در متن سیاست منطقه‌ای و بین‌المللی بازیگران دیگر شده است. به ویژه این که در حالی که ناظران برجام را زمینه بهبود روابط ایران و غرب و دوری تهران و مسکو ارزیابی می کردند، اما پس از توافق هسته ایران آنچه بی‌ تر نمود پیدا کرد، عدم تحقق انتظار‌ها در روابط تهران و غرب و جهش در روابط ایران و روسیه بود، که مهم‌ترین دلیل آن عدم هوشمندی اروپایی‌ها در استفاده از این فرصت بود و باعث شده آغوش باز ایران با روس‌ها پر شود، این درحال است که دولت حاکم تمایل شدید در توسعه روابط با غرب داشت ولی اروپایی‌ها به تعبیر عام، فرصت‌سوزی کردند و سهم لذیذ این کیک بزرگ نصیب چینی‌ها و روس‌ها شد.

امروزه بسیاری از کارشناسان، روابط این دو کشور را راهبردی تعریف کرده‌اند. لکن روابط راهبردی در اصل به روابطی گفته می شود که ماهیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی طرف‌های رابطه از درجه بالایی از وابستگی برخوردار باشد، که با توجه به حجم تجارت خارجی و روابط اقتصادی این دو کشور، می‌توانیم به راحتی دریابیم که روابط ایران و روسیه حداقل در حوزه اقتصادی راهبردی نیست و صرفا ابعاد نظامی و امنیتی آن پررنگ شده و در حقیقت بازیگر این بخش از تغییر رویکرد سیاست خارجی ایران چینی ها بودند. با توجه به موضوع این مقاله در ادامه به ابعاد اقتصادی این رابطه دوسویه خواهیم پرداخت و دربرخی بخش ها به دلیل ارتباط سایر مولفه ها با مسائل دیپلماسی اقتصادی اشاره خواهیم داشت.

۱. تجارت خارجی ایران-روسیه

روسیه در سال میلادی گذشته، ۶۸۸ میلیارد و ۱۱۵ میلیون دلار مبادلات بازرگانی با کشورهای مختلف داشته است. از این رقم ۴۴۹ میلیارد و ۱۱۵ میلیون دلار را صادرات روسیه و ۲۳۸ میلیارد و ۱۵۱ میلیون دلار واردات این کشور به خود اختصاص داده است تا در مجموع تراز تجاری روسیه مثبت باشد.

مبادلات بازرگانی ایران و روسیه کمتر از ۰.۵ درصد بوده و این رقم به نسبت نوع روابط دوکشور بسیار ناچیز است.

بر اساس گزارش سازمان گمرک روسیه، ایران با روسیه در سال ۲۰۱۸ یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون دلار مبادلات بازرگانی داشته که یک میلیارد و ۲۰۷ میلیون دلار آن را صادرات به ایران و ۵۳۳ میلیون دلار را واردات از ایران شامل می شود. این در حالی است که در سال ۲۰۱۷ ایران و روسیه یک میلیارد و ۷۰۷ میلیون دلار مبادلات بازرگانی داشته و صادرات کالاهای روسیه به ایران ۱میلیارد و ۳۱۴ میلیون دلار و واردات از ایران ۳۹۲.۲ میلیون دلار بوده است. دیگر همسایه روسیه یعنی چینی ها که بازار جهان را قبضه کرده اند، در سال ۲۰۱۸ توانسته بیشترین مبادله بازرگانی با روسیه را به خود اختصاص دهد. حجم مبادلات این دو کشور به ۱۰۸ میلیارد ۲۸۳ میلیون دلار رسیده است. اتحادیه اروپا که به صورت سنتی شریک نخست روسیه به حساب می آید، در مجموع ۲۹۴ میلیارد و ۱۶۶ میلیون دلار مبادله با مسکو در سال ۲۰۱۸ داشته است. از این رقم ۲۰۴ میلیارد و ۸۹۷ میلیون دلار صادرات روسیه به کشورهای اروپایی و ۸۹ میلیارد و ۲۶۹ میلیون دلار واردات کالا از کشورهای این اتحادیه بوده است. در بین کشورهای اروپایی آلمان و هلند بیشتر از بقیه با روسیه مبادلات بازرگانی داشتند که به ترتیب ۵۹ میلیارد و ۶۰۶ میلیون دلار و ۴۷ میلیارد و ۱۶۶ میلیون دلار مبادلات بازرگانی این کشورها در سال ۲۰۱۸ بوده است. بلاروس، ایتالیا، ترکیه، آمریکا، کره جنوبی، ژاپن و قزاقستان در مکان های بعدی مبادلات بازرگانی روسیه در سال ۲۰۱۸ اعلام شدند که بترتیب ۳۳ میلیارد و ۹۹۹ میلیون دلار، ۲۷ میلیارد، ۲۵ میلیارد و ۵۶۱ میلیون، ۲۵ میلیارد و ۲۱ میلیون، ۲۴ میلیارد و ۸۴۱ میلیون، ۲۱ میلیارد و ۲۷۲ میلیون و ۱۸ میلیارد و ۲۱۹ میلیون دلار مبادلات بازرگانی داشته اند. (۱)

۲. فرصت های بازار تزاری برای ایرانیان

یکی از بازارهای مهم مصرف لاستیک در دنیا روسیه است که مصرف لاستیک ماشین های سنگین در ان پررنگ تر می باشد،چرا که به دلیل گستردگی مساحت سرزمین اصثلی و تولیدات زیاد غلات و اختلاف دمای بالا بین فصول گرم و سرد باعث افزایش استهلاک لاستیک در روسیه شده و بازار خوبی را در این حوزه ایجاد کرده.سایت eco.world  برای ایران فرصت های با مزیت رقابتی بالایی را ارزیابی و شناسایی کرده.برای مثال با توجه به اختصاص ۱۰% از حجم واردات روسیه در حوزه خودرو و قطعات یدکی آن و با توجه به اینکه کشور ما دارای زیرساخت خوبی در این حوزه است میتوان فرصت خوبی از جذب بخشی از سهم این حوزه از بازار وارداتی روسیه را به دست آورد.

ایران سال هاست که در حوزه صنایع دارویی به موفقیت های چشم گیری دست پیدا کرده ۴% از حجم واردات روسیه به حوزه دارو اختصاص دارد که در برابر حجم دلاری بالای واردات در این کشور عدد قابل توجهی خواهد بود که بعنوان فرصتی مهم برای بازار صنایع دارویی ایران که ۹۵% از تولیدات دارویی آن داخلی است، می باشد.ضمن آنکه این فرصت مهم میتواند آغازگر تصاحب بازار کشورهای اطراف روسیه نیز باشد.

۲ – ۱- ظرفیت های صادرات بین دوکشور

برساس اعلام eco.world  برخی از کالاهایی که ایران در روسیه دارای مزیت رقابتی است به شرح زیر می باشد.

  • محصولات غذایی و کشاورزی(بر اساس آمار سال ۲۰۱۷)(۲)
  • آرایشی ، بهداشتی و پزشکی و شیمیایی
  • محصولات صنعتی
  • پوشاک

 

۳. موانع صادرات

۳- ۱- حوزه بانکی

الف) هزینه تمام شده پول گران است :

پول گران قیمت که متاسفانه در بازار ایران مرسوم است قدرت رقابت پذیری را برای صادرکنندگان کاهش داده.با اینکه اختلاف قیمت تومان با واحدهای دیگر جهانی طی یکسال گذشته خیلی زیاده شده و به تعبیر خیلی از کارشناسان این فرصتی است براسی توسعه سیاست صادراتی،لیکن قیمت تمام شده پول و حاشیه سودی که برای به دست آوردن یک بازار جدید صادرکننده باید در نظر بگیرد،هیچ تطبیقی ندارد و همین امر باعث افزایش ریسک صادرات شده.ضمن آنکه عدم ثبات نرخ ارز این استرس را دوچندان کرده است.

ب) ضعف در مشوق های صادراتی:

متاسفانه نتنها میزان و کیفیت بسته های تشویقی کارآمد نیست بلکه همانی که در نظر گرفته میشود هم گاها پرداخت نمیشود و همچنین سودهای بالای تسهیلات بانکی مسیر تحقق سیاست صادراتی را دشوارتر کرده و به تعبیر صادرکننده ای که چندی پیش دیدم: سرعت ایجاد موانع از سرعت من صادرکننده خیلی بیشتر است.

۳- ۲- زنجیره تامین و توزیع و لجستیک

حمل و نقل ریلی که یکی از زنجیره های اصلی حمل و نقل براسی صادرات است در کشور بسیار ناچیز بوده و آنطور که بایسته و شایسته است توسعه نداشته و اهم سیستم حمل و نقل ما از طریق جاده ای انجام میشود که این امر هزینه های صادرات را افزایش میدهد.

همچنین بندرگاه ها و اسکله های مورد نیاز نیز دارای زیرساخت کامل و دقیق نمی باشند و این ضعف ها بعنوان یکی از گلوگاه های صادرات نفس صادرکننده را بسته.

با اینکه فرصت بسیار خوبی برای توسعه روابط اقتصادی با روسیه وجود دارد اما همین امر و نداشتن زیرساخت عامل اصلی تحارت حداقلی با کشور همسایه مان است.

در حال حاضر راه‌آهن ایران جهت ترانزیت ریلی کالا بین ایران و روسیه از ۲ نقطه به کشورهای همسایه شمالی متصل است:

اول ) خط آهن سرخس- تجن که در سال ۱۳۷۵ به عنوان نخستین اقدام ایران برای دسترسی کشورهای آسیای مرکزی با حاشیه خلیج فارس و سایر مناطق جهان بود. ساخت راه آهن بافق به مشهد در سال ۱۳۸۴ هم عملا آسیای مرکزی را به خلیج فارس نزدیکتر کرد.

دوم ) خط آهن گرگان – اینچه‎برون (بخشی از مسیر ریلی ایران – ترکمنستان – قزاقستان – روسیه ) توان حمل و نقل، انتقال بار و ترانزیت کالا به حوزه کشور‎های شمالی و اوراسیا را داراست. طبق رایزنی و توافق انجام شده بین ایران، ترکمنستان، قزاقستان بخشی از صادرات از استان گلستان به مقصد این کشورها از طریق خط ریلی و از مرز اینچه برون انجام می شود. این مسیر حمل و نقل ریلی، توان ارسال کالا به مقصد روسیه از طریق ترکمنستان و قزاقستان را دارد.

در حال حاضر اتصال ریلی با جمهوری آذربایجان از طریق مرز آستارا، در دستور کار است تا شبکه اتصال ریلی ایران با همسایه‌های شمالی تکمیل شود. بر اساس سند امضا شده در زمینه تحقق این اتصال، قرار است آذربایجان، ۸ کیلومتر راه‌آهن را تا نقطه صفر مرزی ادامه دهد و طرف ایرانی نیز ادامه مسیر خط ‌آهن را تا ۲ کیلومتر ادامه دهد. در نقطه مرزی نیز ایران پایانه ترانزیتی با ظرفیت ۵ میلیون تن احداث خواهد کرد. همچنین قرار است ایران و آذربایجان به صورت مشترک، پل ریلی ۸۰ متری روی رودخانه مرزی آستاراچای (در مرز آستارای ایران و آستارای آذربایجان) با سهم مشترک ۵۰ درصد احداث کنند. در ایران، ساخت راه‌آهن قزوین ـ رشت ـ آستارا، راه‌آهن داخلی را به این خط آهن متصل خواهد کرد.

مذاکرات انجام شده بین طرفین طی سال های اخیر در حوزه ریلی به شرح زیر می باشد:

۱-برقی کردن مسیر گرمسار-اینچه برون

۲-احداث راه آهن مسیر رشت – آستارا (ایران)- آستارا (جمهوری آذربایجان)

این طرح مهمترین پروژه حمل و نقل ریلی میان ایران و روسیه است که چندین سال است طرفین در حال مذاکره بر سر اجرای آن هستند. پروژه مذکور تکمیل کننده مسیر کریدور شمال به جنوب است و باعث خواهد شد بار بصورت ترکیبی از هند (کشورهای ایران، روسیه و هند موسسین کریدور شمال – جنوب هستند) توسط کشتی به بندر عباس منتقل شده و از آنجا با قطار باری تا سن پترزبورگ و سپس اروپا حمل خواهد شد. مزیت این کریدور نسبت به حمل بار از هند به اروپا از طریق کشتی و دریای مدیترانه در این است که در هزینه ها ۳۰ درصد و در زمان ۲۰ درصد صرفه جویی خواهد شد.این پروژه به نوبه ی خود از پیشرفت خوبی برخوردار است و با اینکه منتقدین زیادی دارد اما باعث توسعه روابط اقتصادی دوکشور خواهد شد. که قرار است از محل منابع عمرانی تامین گردد.اما به نظر میرسد با توجه به بودجه انقباضی دولت در سال آتی ردیف حداقلی برای آن تخصیص یافت و همین امر سیاست کلان توسعه روابط با روسیه را تحت الشعاع قرار میدهد.

۳-پروژه برقی کردن محور صوفیان – سلماس و تهران- بافق:

براساس پیشنهادات اولیه قرار بود برقی کردن محور صوفیان به سلماس به طول ۱۲۰ کیلومتر بعد از طی مراحل قانونی و به شرط توافقات فنی و مالی انجام گیرد. مذاکرات برای انجام این طرح همچنان ادامه دارد.

۴- احداث محورهای ریلی رشت – ساری – اردبیل و پارس آباد – رشت – انزلی:

براساس توافقات اولیه قرار است پروژه های مذکور توسط روسها ساخته شود. دو طرف در حال تبادل اطلاعات هستند.

۵- پروژه های تحقیقاتی مشترک و آموزش کارشناسان :

عزم روس ها در خصوص توسعه روابط با ایران جدی است و به همین جهت موسسه نیشرت راه آهن روسیه با راه آهن ایران پروژه های خوبی تعریف کرده تا کریدور حمل و نقل با ایران در کوتاه ترین زمان ممکن ایجاد شود.

کریدور حمل ونقل بین‌المللی شمال – جنوب که به امضای سه کشور ایران، روسیه و هند رسیده است، در بخش‌های دیپلماسی و تجارت از اهمیت بالایی برخوردار است. عملیات ساخت کریدور مذکور که بندرعباسِ ایران را به «سن‌پترزبورگِ» روسیه وصل می‌کند، آغاز شده است.

این کریدور با دور زدن پاکستان از اروپا شمالی و قفقاز تا آسیای مرکزی کشیده می‌شود. با اجرای این پروژه محموله‌های کانتینری هند به مقصد سن‌پترزبورگ، دیگر مجبور به طی سفرهای ۴۰ روزه در سراسر جهان و استفاده از کانال شلوغ و گران قیمت «سوئز» نیستند. بازرگانان می‌توانند مسیری کوتاه‌تر را تا بندرعباس طی کنند. اتصال ریلی ایران به آذربایجان، خط ریلی ۵ هزار و ۲۰۰ کیلومتری هندوستان تا بندر هلسینکی در اروپای شمالی را به هم متصل خواهد کرد و با این اتصال، زمان حمل بار در کریدور شمال ـ جنوب از ۴۵ روز به ۲۰ روز کاهش پیدا می‌کند.(۳)

نبود پایانه های حمل و نقلی برای کامیون های ایران در روسیه ، یکی دیگر از مشکلات مهم ما در روسیه است . رانندگان کامیون ها برای استراحت در روسیه به ازای هر شب ۷۵۰ روبل است که برای راننده ای که می خواهد سه الی چهار روز در روسیه بماند ، حدود ۶۵۰هزار تومان در می آید که هزینه سنگینی است. ضمنا کامیون داران نیاز دارند که برای برگشت بار پیدا کنند و تمام این ها تنها با وجود یک پایانه باربری مخصوص ایران میسر است که هزینه ایجاد یک پایانه باربری ساده ، حداکثر چهارصد میلیون برآورد می شود که با هزینه یک روز سمینار در ایران برابر است !

۳-۳ بازاریابی

الف ) متاسفانه بانک اطلاعاتی دقیقی برای تجار دو طرف وجود ندارد و این معضل صرفا از سمت دولت ایران نبوده و روس ها نیز زیرساخت خوبی برای این موضوع فراهم نکرده اند و یکی از دلایل مهم عدم توسعه روابط اقتصادی طرفین همین بوده.. (موانع هفتگانه تجارت باروسها, ۱۳۹۶) با این که برای ایجاد بانک اطلاعاتی ایران و روسیه ، پایگاهی به نام http://www.irrutrade.ir ایجاد شده است که اطلاعات بازار ایران و روسیه را به هر دو طرف ارائه دهد ، اما متاسفانه این پایگاه اطلاعات بروزی نداشته و فاقد بسیاری از مطالب کلیدی در زمینه شرکت های فعال در حوزه تجارت ایران و روسیه ، عدم ارائه هرگونه اطلاعات در زمینه ظرفیت های بازار ایران و روسیه ، شاخص های کلیدی برای صادرات ایران به روسیه ، اطلاعات آماری موثر در زمینه جوامع هدف برای کالاهای ایرانی و روسی ، عدم شرح استراتژی صادراتی ایران به روسیه و بالعکس و بسیاری از اطلاعات کاربردی دیگر در زمینه بازار روسیه می باشد.

ب) با اینکه سفارت ایران در روسیه تلاش جدی ای در حوزه دیپلماسی اقتصادی کرده اما عملا موفق نبوده جرا رایزانان بازرگانی به اندازه کافی با توجه به وسعت این کشور پهناور به آن اختصاص داده نشده و ایراد مهم تر اینکه رایزانان نیز یا دیپلمات صرف هستند یا بازارگان صرف و این هرگز نتیجه نخواهد داد.ما در بازار عظیم روسیه تنها یک رایزن اقتصادی داریم و این خودش گویای دلیل عدم توسعه روابط اقتصادی است،البته که روس ها نیز در تهران به تعداد کافی رایزن اختصاص نداده اند اما وضعیت ب مراتب بهتری نسبت به ما دارند.این درحالی است که ترکیه ساختمان رایزنی بازرگانی مستقل در روسیه دارد و ده ها رایزن متخصص در حوزه های مختلف در آنجا مشغول به کار برای توسعه روابط اقتصادیشان با روسیه هستند.برگزاری جلسات متعدد ،حضور د نمایشگاه ها و … دلیل افزایش تراز تجاری بین ترکیه و روسیه شده.

ج) نبود فروشگاه ها و نمایشگاه های ایرانی ، یکی دیگر از مهم ترین مشکلات ما در حوزه بازار روسیه است. بسیاری از شرکت ها و صادرکنندگان ، می توانند در این نمایشگاه ها به فروش مستقیم محصولات خود به خریداران خرد و عمده بپردازند .با رقبای خود و مزایای رقابتی آنها آشنا شوند و در صورت لزوم برای ارتقای محصولات خود برنامه ریزی کنند. فرصت حضور در نمایشگاه ها به شرکت ها ، آمار و اطلاعاتی در مورد بازدیدکنندگان، تخصص و حوزه فعالیت و کالای مورد علاقه آنها می دهد.

۳- ۴- سیاست‌گذاری

یکی از سیاست های اتخاذ شده پس از انقلاب اسلامی ایران ، خط مشی اقتصادی مبتنی بر جایگزینی واردات و تامین نیاز داخلی بوده است. ازآن جا که همواره بازار داخلی هدف اصلی تولید داخلی بوده ، بنابراین هیچ گاه مقدار تولید و کیفیت کالاها را بر اساس بازار های صادراتی طراحی نکرده ایم . (۴)

اقتصاد روسیه کاملا بالغ بوده و کاملا بر مبنای روش های روز کار میکند اما نوع ورود ما به بازارهای منطقه همچنان بصورت سنتی است.روشی که در عراق و پاکستان پیش گرفته ایم و این روش حتی در این کشورها نیز محکوم به شکست است چه برسد به بازار کشوری مثل روسیه که شریک تجاری قدیمی اش یعنی اروپایی ها پیشگامک روش های نوین ورود به بازارها هستند.استراتژی های قیمت گذاری،بازاریایبی،برندینگ،زنجیره تامین و توزیع و …. می بایست به روز و دقیق با حمایت دولت پیش برود و اتاق بازرگانی به تنهایی نمیتواند در این بازار پیروز شود.

با داشتن استراتژی صادراتی برای بازار روسیه و ترسیم نقشه راه و برنامه ریزی مناسب و با پشتیبانی دولت و جذب سرمایه گذاری خارجی و استفاده از منابع صندوق توسعه ملی و صدور بیمه نامه و ضمانت نامه از موسسات یبمه ای و بانکی می توان به افزایش سهم صادراتی مان در این بازار کمک کنیم و با بهره گیری از ظرفیت های جدید در بستر یک برنامه ریزی صادراتی توسط بنگاه های حرفه ای می توانیم کالاهایی مانند انواع سنگ های تزیینی ، محصولات معدنی و شیمیایی و پتروشیمی و انواع پلمیر ها و داروها از جمله داروهای نو ترکیب را به فهرست محصولات صادراتی خود بیافزاییم.

نبود آمار دقیق از میزان و ظرفیت تولید محصولات کشاورزی ایران و استان های آن ، باعث شده است که ما نتوانیم صادرات کشور را مدیریت کنیم . این امر سبب شده که در دوره هایی از سال ، آن قدر صادرات کنیم که محصول در داخل کشور کمیاب شود و در دیگر دوره ها مجبور می شویم محصولات تولیدی خود را برای مدیریت قیمت در بازار معدوم کنیم. نمونه این محصولات را در در سال های ۹۶ و ۹۷ در گوجه فرنگی ، پیاز ، خیار و هندوانه و … دیده ایم . از طرفی وارد کننده ها ، تاجران و عمده فروشان روسیه به دنبال تامین کنندگان و تولیدکنندگانی می گردند که بتوانند برای تمام ایام سال محصولات بازار های آنها را تامین کنند. بنابراین بی نظمی در امر صادرات باعث خواهد شد که بازارهای صادراتی محصولات کشاورزی مان را از دست بدهیم .

۴. راهکارها

  • ایجاد پایانه های باربری در شهرهای مهم روسیه از جمله مسکو، سنت پطرزبورگ ، … ( هزینه خرید یک زمین مناسب در روسیه حدود ۲۰هزار دلار و حداکثر هزینه ساخت و ساز برای ساخت پایانه ۸هزار دلار است .)
  •  ایجاد گذرگاه سبز گمرکی و امضاء قریب الوقوع توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه گمرکی اوراسیا وایجادمناطق آزاد تجاری با اوراسیا و تسهیل صدور روادید و تسهیل مراودات مالی از جمله اقدامات کشور جمهوری اسلامی ایران در خصوص افزایش سطح روابط اقتصادی با روسیه بوده است که اگر چه اقدامات خوبی بوده اما کافی نیست.
  • ایجاد یک شرکت سرمایه گذاری عمرانی سهامی عام برای جذب نقدینگی سرمایه گذاران بخش خصوصی در جهت توسعه و پیشرفت زیرساختهای حمل و نقلی مورد نیاز کشور برای تجارت با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشور های حاشیه دریای خزر
  • ایجاد زیر ساختهای بسته بندی کالاها ، حذف مالیات های صادراتی و تدوین بسته حمایت از صادرکنندگان خرد بازار روسیه
  • افزایش رایزنان بازرگانی متخصص کشور روسیه و اختصاص فضای کافی برای رایزنان ایرانی جهت رایزنی با فعالان اقتصادی و بازرگانان ایرانی در روسیه
  • تدوین استراتژی صادراتی برای کشور روسیه با توجه به ظرفیت های اقتصادی کشور
  • ایجاد دفاتر بازرگانی در روسیه برای جمع آوری آمار و اطلاعات مربوط به بازار روسیه و استفاده از فرصت بازاریابان مقیم روسیه در جهت گسترش صادرات و مبادلات تجاری ایران و روسیه
  •  برگزاری نمایشگاه های محصولات و خدمات گوناگون برای آشنایی مصرف کنندگان و تاجران روسی با کالاها و خدمات ایرانی
  • تکمیل پروژه های حمل و نقل ریلی و جاده ای و گسترش ظرفیت های بنادر تجاری ایران در دریای خزر و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و اتاق های بازرگانی ایران و روسیه برای تکمیل زیرساخت های حمل و نقلی

نویسنده: سید علیرضا بهبهانی، دانش‌آموخته دکتری تکنولوژی و پژوهشگر حوزه مدرن دیپلماسی

منابع:

۱- ایرنا. (۱۳۹۷, ۱۱ ۲۸). تراز تجاری ایران و روسیه در سال ۲۰۱۸رشد کرد. بازیابی از

https://www.irna.ir/news/83212520/

۲- oec. Russia. بازیابی از

https://oec.world/en/profile/country/rus/

۳- http://www.irrutrade.ir/transportation/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C/6/view/

۴- موانع هفتگانه تجارت باروسها. (۱۳۹۶, ۸ ۱۳). بازیابی از مشرق نیوز:

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here