دیدبان روسیه: از اوایل ماه اکتبر فیلم «سالوت هفت» در سینماهای روسیه اکران شد؛ این فیلم که روایتی واقعی از ماهواره فضایی سالوت هفت در زمان اتحاد جماهیر شوروی است، در واقع برشی از جنگ سرد در دوران گورباچوف می باشد. در مسکو سینماهای بسیاری به چشم می خورد؛ در واقع در هر محله چندین سالن نمایش فیلم وجود دارد که از صبح تا پایان شب کار می‌کنند و شاید برای همین خیلی کم پیش می‌آید که سالن‌هایشان پر شود و حتی خیلی اوقات با کمتر از ده نفر  یک سانس می‌گذرد.

شنبه غروب را برای تماشای این فیلم انتخاب کردم و برایم جالب بود که بیش از نیمی از صندلی های سینما پر بود؛ شاید برای بسیاری از ما جنگ سرد به معنای شکست و فروپاشی شوروی است، اما این فیلم به تلاش ها و از خودگذشتگی های متخصصین فضایی زمان گورباچوف اشاره می کند، کارگردان به خوبی می داند کجا نقد بزند، کجا بدون اینکه نامی از ایالات متحده بیاورد، تلاش آمریکایی ها برای سرقت تکنولوژی فضایی شوروی را به نمایش بکشد و چگونه حس میهن پرستی روس ها را تحریک کند که اشک از چشم هایشان سرازیر شود.

این روند در فیلم «کریمه» که دو ماه گذشته در روسیه اکران شد نیز وجود داشت؛ داستان این فیلم، عشق پسری از سواستاپول به دختری از کی‌یف را به تصویر می کشید که بحران اوکراین عشق آنها را تحت تاثیر قرار داده بود؛ چراکه یکی به روسیه گرایش داشت و دیگری به غرب؛ جالب ترین نکته این فیلم آنجا بود که روس ها پیاده کردن نیروی نظامی خود در کریمه را نشان می دهند و آن را در راستای منافع ملی خود و تلاش برای کمک به روس های شرق اوکراین نمایش می خوانند و مخاطب روس نیز با تمام وجود آن را باور دارد. اینکه الحاق کریمه استعمار در روز روشن است یا می توان در حقوق بین الملل برای آن توجیهی یافت موضوع این یادداشت نیست، اما به نظر می رسد روند سینمای روسیه طی سال‌های اخیر خیلی جدی‌تر تلاش دارد مخاطب را به فیلم های روسی و به ویژه با ژانر میهنی جذب کند؛ باید توجه داشته باشیم که جدیدترین فیلم های هالیوودی نیز در سینماهای روسیه اکران می شود.

رئیس جمهور روسیه برای هر سال یک نام برمی‌گزیند که در واقع اسم آن را از سال قبل اعلام می کند تا برنامه ریزی های زیادی برای آن موضوع صورت پذیرد. “ولادیمیر پوتین” هفتم اکتبر سال ۲۰۱۵ فرمان برگزاری سال سینمای روسیه در فدراسیون روسیه را امضا کرد و سال ۲۰۱۶ را «سال سینما» نامید؛ وی هدف از این اقدام را بالابردن جایگاه سینماپردازی روسیه در جامعه فدراسیون روسیه عنوان کرد. در این سال تلاش های بسیاری برای توسعه سینمای میهنی شد که به نظر می رسد تمرکز ویژه کرملین بر هنر هفتم نتایج بسیار مفیدی در کوتاه مدت داشته است.

در این سال وزارت فرهنگ روسیه و سینمای آنلاین آی.وی.آی پروژه جدیدی برای تبلیغ هر چه بیشتر سینمای داخلی کشور در بین کاربران روس راه اندازی کردند. از سیاستگذاری های اصلی این پروژه این بود که باید تلاش شود تا ساخت فیلم های با میراث سینمای شوروی در فضای اینترنت با یکدیگر گره بخورند؛ چرا که مردم اکنون با اینترنت عجین شده اند.
در این سال همچنین وزارت فرهنگ روسیه به دنبال تاسسی آکادمی اسکار اوراسیایی در چارچوب سازمان بریکس بود که از سال ۲۰۱۷ رسما فعالیت خود را آغاز کند.

در این سال نشست های فراوانی برگزار شد تا به آسیب شناسی سینمای روسیه بپردازد و شاید مهمترین سوال این بود که چرا امروز فیلم های روسی همچون زمان شوروی در خارج از کشور متقاضی چندانی ندارد؟ اگر چه در سال ۲۰۱۶ درآمد فیلم روسیه در گیشه های خارج از کشور دو برابر شد و ۳۵ میلیون دلار فروش داشت و رکوردی برای این کشور به شمار آمد؛ اما منتقدان بر این باور بودند که هیچ ساختار واحدی برای پخش فیلم های روسی در خارج از کشور وجود ندارد.

پس از فروپاشی شوروی اقبال مردم به سینما کاهش یافت اما طی سال های اخیر دوباره روندی رو به رشد داشته است و امروز تنها پنج درصد افراد هستند که اصلا به سینما نمی روند. ۸۲ درصد مردم ژانر کمدی را انتخاب می کنند و اقبال به فیلم های تاریخی نیز افزایش پیدا کرده است.

اکنون از آغاز به کار اولین سانس سینمای روسیه در سنت پترزبورگ ۱۲۱ سال می گذرد به اعتقاد “کارن شاه نظروف” هنرمند معروف و رئیس موس فیلم، اگر تولید فیلم در روسیه بالا نرود و سینمای روسیه به صنعتی مهم در دنیا تبدیل نشود، در این باز همیشه بازنده خواهیم بود. برخورداری از تانک و هواپیما مهم است؛ اما مهمتر این است که چه کسی در پشت توپخانه نشسته و چه افکاری در سر دارد.

نویسنده: احمد وخشیته، دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه دوستی ملل روسیه
منبع: روزنامه شرق

 

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here