دیدبان روسیه: به دنبال پیروزی ترامپ در دور قبل انتخابات ایالات متحده، هنوز صحبت‌های او در جمع هوادارانش به پایان نرسیده بود که پوتین به رئیس‌جمهور منتخب آمریکا تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد که در دوره وی، اقدامات مشترکی برای خروج روابط دو کشور از وضعیت بحرانی صورت پذیرد؛ اما با این‌ حال اگرچه رسانه‌های آمریکایی عصر روز شنبه، جو بایدن را چهل و ششمین رئيس‌جمهور آمریکا اعلام کردند و او نیز سخنرانی پیروزی خود را انجام داد، اما تا کنون (ظهر یکشنبه به وقت مسکو) هنوز هیچ پیام تبریکی از سوی مقامات مسکو به او ابراز نشده است؛ رویه‌ای که از سوی بسیاری از کشورهای و حتی همراهان نزدیک ترامپ، همچون نتانیاهو نیز انجام شد.

مقامات کرملین برخلاف انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا که تقریبا به طور رسمی از ترامپ حمایت کرده بودند، این‌بار سیاست سکوت را برگزیدند تا از سوی دموکرات‌ها بار دیگر متهم به دخالت در فرآیند انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نشوند. به نظر می‌رسد که این انفعال، در نحوه تیتر زدن پیروزی بایدن در رسانه‌های روسی نیز به خوبی مشهود بود.

اما به رغم خاموش ماندن مسکو در اظهار نظر تا روز چهارم نوامبر، به دنبال شکلگیری تنش میان ترامپ و بایدن در فرآیند شمارش آرا و ادعای پیروزی زودهنگام از سوی ترامپ، این موضوع با واکنش مقامات روسیه روبرو بود.

 

ادعای پیروزی پیش از موعد ترامپ؛ بازتاب‌ها در روسیه

 کنستانتین کاساچوف، رئیس کمیته‌ بین‌الملل شورای فدراسیون روسیه، تعبیرهای عجیب ترامپ مبنی بر مفقود شدن آراء را نشان دهنده شرایطی نامناسب خواند و تاکید کرد که آمریکایی‌ها این بار نمی‌توانند از مداخله خارجی صحبت کنند. این سناتور روس البته به این موضوع هم اشاره کرد که اگر این شرایط در کشوری دیگر رخ می‌داد، حتما ایالات متحده نتیجه آن انتخابات را نمی‌پذیرفت.

با وجود اینکه مسکو سیاست سکوت را اتخاذ کرده بود، اما به نظر می‌رسد با توجه به مواضع دموکرات‌ها و شخص بایدن در مورد روسیه، این‌بار نیز همچون دور قبل، ترامپ گزینه مطلوب برای کرملین بود. همچنین از سوی دیگر، انتخابات‌ها در کشورهای همگرا با روسیه، اغلب با اما و اگرهای واشنگتن در سلامتی برگزاری آن همراه بوده است؛ شاید برآیند همین عوامل سبب شد که در مسکو به ادعای ترامپ توجه شود و آلکسی پوشکوف، عضو ارشد کمیته سیاست اطلاعاتی شورای فدراسیون، رای‌گیری از طریق پست را فرصتی برای امکان جعل و دستکاری بخواند و نیکلای بولایف، معاون کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه نیز آراء پستی را پاشنه آشیل انتخابات اخیر آمریکا بداند.

نحوه انعکاس خبر پیروزی بایدن در رسانه‌های روسی

 به دنبال اعلام پیروزی جو بایدن توسط رسانه‌های آمریکایی، این خبر به تیتر اول اغلب رسانه‌های روسی نیز تبدیل شد؛ تیتری که در خبرگزاری‌های راشاتودی و تاس از یک اشتراک برخوردار بود: «رسانه‌های آمریکایی» پیروزی بایدن را اعلام کرده‌اند. معدود رسانه‌هایی همچون راسیسکایا گازتا نیز ترجیح دادند ساعتی بعد،‌ این خبر را به واسطه واکنش کنستانتین کاساچوف، منعکس کنند و به قول او درباره انتخابات آمریکا تیتر بزنند: «هیچ برنده مشخص و بدون قید و شرطی وجود ندارد».

گمان می‌رود که روسیه با توجه به دعوی قضایی ترامپ، ترجیح می‌دهد که به خبر کانال‌های تلویزیونی و رسانه‌های آمریکایی استناد نکند و تا اعلام رسمی نتیجه انتخابات منتظر بماند و به دنبال آن در بیانیه‌ای رسمی به رئيس‌جمهور منتخب ایالات متحده تبریک بگوید.

 

رویکرد روسیه به پیروزی بایدن

اگر بخواهیم شرایط حاکم بر روابط مسکو-واشنگتن با روی کار آمدن دموکرات‌ها را توصیف کنیم،‌ شاید بهترین توصیف از سمت روسیه، نگاه دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین باشد که در جریان تنش‌ها میان ترامپ و بایدن گفت که در آمریکا روسیه را مثل یک پارچه قرمز می‌بینند که گاو را با آن تحریک می‌کنند. برخی تا اسم روسیه را می‌شنوند به هیجان در می‌آیند، از این رو کرملین تصمیم گرفته است که سکوت کند. از سمت دموکرات‌ها نیز اگر بخواهیم به روابط دو کشور نگاهی داشته باشیم می‌توان به جمله معروف بایدن در مناظره‌ها اشاره کرد که ترامپ را سگ دست‌آموز پوتین خواند.

در این میان، اظهارات لئونید اسلوتسکی، رئیس کمیته امور بین‌الملل دومای روسیه نیز یکی از معدود اظهار نظرهای رسمی پس از پیروزی بایدن به شمار می‌آید که می‌تواند در تبیین نگاه روسیه به پیروزی بایدن به ما کمک کند. به اعتقاد او دموکرات‌ها در سخنان خود قبل از انتخابات، مستقیما روسیه را دشمن اصلی آمریکا می‌خواندند، از این رو با پیروزی بایدن، انتظار پیشرفت در روابط مسکو-واشنگتن وجود ندارد.   

اما با این وجود باید به یک جمله کلیدی میان مقامات روسیه طی ماه‌های اخیر و حتی همین دیروز پس از پیروزی غیر رسمی بایدن توجه داشت: «مسکو صرف نظر از اینکه چه کسی پیروز انتخابات آمریکا باشد،‌ برای همکاری‌های سازنده اعلام آمادگی می‌کند.» به نظر می‌رسد که این عبارت، اصلِ کلیدی سیاست واقع‌گرایانه و عملگرای روسیه است که می‌تواند با تساهل و تسامح در جستجوی یک بازی برد-برد با سکان‌دار جدید کاخ سفید باشد. حال باید به انتظار نشست که به چه میزان این آمادگی برای همکاری در سپهر تیره روابط کرملین و دموکرات‌ها پس از سال ۲۰۱۲ امکان پذیر است.

نویسنده: احمد وخشیته، دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا

منبع: ستون «در حوالی میدان سرخ»، روزنامه شرق

 

«در حوالی میدان سرخ» را اینجا بخوانید!

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here