دیدبان روسیه: این روزها که همه‌ی افکار عمومی متمرکز بر کرونا است، کمتر رویداد بین‌المللی شانس آن را دارد که توجه رسانه‌ها را به خود جلب و بازتاب بین‌المللی پیدا کند. اما در میانه‌ی هیاهوی این ویروس تازه از راه رسیده و آمار روزانه‌ی مبتلایان و سیاست‌گذاری‌های پیشگیری از آن در سراسر جهان، چند ده متر آن طرف تر از میدان سرخ، در دومای دولتی روسیه طرحی مطرح شد که به موجب آن «ولادیمیر پوتین» می‌تواند برای دو مرتبه‌ی متوالی دیگر نیز نامزد ریاست جمهوری در این کشور شود.

با این حساب مرد شماره یک کرملین که تا کنون چهار دوره به طور رسمی سکان قدرت را در دست داشته، از این شانس برخوردار است که تا سال ۲۰۳۶ نیز در صدر قدرت باقی بماند تا در تاریخ روسیه این رکورد ثبت شود که فردی ۳۲ سال در مقام رئیس‌جمهور بود.

♦ چرا دوما قانون را برای باقی ماندن پوتین تغییر داد؟

 به نظر می‌رسد سرگی نوروف، که از اعضای حزب روسیه واحد است که به طور رسمی برای نخستین بار پیشنهاد اصلاح قانون اساسی برای باقی ماندن پوتین در مقام ریاست‌جمهوری را داده است. «روسیه واحد» نزدیک‌ترین حزب به ساختار قدرت محسوب می‌شود؛ جریان سیاسی به ریاست دیمیتری مدودوف و نزدیک به پوتین که در انتخابات‌ها به صورت یک جنبش مردمی همواره از وی طرفداری می‌کند.

نهایتا این طرح چهارشنبه‌ی هفته گذشته با پیشنهاد نمایندگان این حزب به تصویب دوما رسید و پس از آن به دنبال موافقت پارلمان‌های محلی و منطقه‌ای با این لایحه، پوتین به عنوان رئیس‌جمهور کنونی، اصلاحیه قانونی اساسی را امضا کرد و آن را برای تصویب نهایی به دادگاه قانون اساسی روسیه فرستاد. از این رو در صورت تایید نهایی آن توسط این دادگاه، همه‌پرسی اصلاحیه قانون اساسی باید برگزار شود؛ انتخاباتی که با ظهور ویروس کرونا این سوال وجود دارد که آیا در پایان ماه آوریل برگزار خواهد شد یا خیر؟

در این میان اما این سوال اساسی نیز وجود دارد که چرا حزب نزدیک به پوتین این اصلاحیه را مطرح کرد. به نظر می‌رسد که مهمترین دلیل این جریان این است که پس از فروپاشی شوروی، روسیه‌ی جدید هنوز به آن میزان از ثبات نرسیده که از آسیب مصون باشد؛ از این رو با استناد به روند شکل‌گیری امنیت داخلی پس از سا‌ل‌های ۲۰۰۰ تا کنون از یک سو و توسعه‌ی اقتصادی و نقش‌آفرینی فعال روسیه در حوزه بین‌الملل در دوران پوتین از سوی دیگر،‌ همچنان معتقد هستند که تداوم حضور وی به عنوان سکان‌دار قدرت، شرط تثبیت ثبات می‌باشد.

البته در همین رابطه پوتین نیز به دوران وجود تنش در آمریکا و حضور چهار دوره متوالی روزولت، بی هیچ ممانعت اشاره دارد و معتقد است که اکنون ثبات روسیه باید در اولویت قرار بگیرد و پس از او این روند به مرحله عادی برخواهد گشت.

♦ مخالفان با #پوتین_تا_۲۰۳۶ چه کسانی هستند؟

به نظر می‌رسد پاشنه آشیل محبوبیت پوتین در نوجوانان و جوانانی وجود دارد که میان سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ متولد شده‌اند، افرادی که امروز در بازه‌ی سنی بیست و تا سی سال قرار دارند؛ کسانی که از یک سو هرج و مرج و سال‌های بحرانی پس از فروپاشی را به خاطر ندارند و از سوی دیگر سطح رفاه زندگی خویش را با اروپای غربی مقایسه می‌کنند. روندی که احتمال می‌رود تا انتخابات سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۳۰ بر تعداد آن افزوده ‌شود؛ چرا که جوانان امروز، افراد دهه سی تا چهل سال آن ایام را تشکیل خواهند داد و از سوی دیگر جمعیت جوان تازه‌ای به دامنه‌ی شهروندانی که حق رای دارند، افزوده می‌شود. صفر شدن کنتور ریاست جمهوری پوتین، شاید برای این طیف بسیار از معنایی برخوردار نباشد.

همچنین برخی منتقدان نیز بر این باور هستند که اگرچه پوتین طی سال‌های پس از به قدرت رسیدنش به واسطه‌ی شعار دیکتاتوری قانون، امنیت و توسعه را به طرز شگرفی توسعه داد،‌ اما در روند کادرسازی برای انتقال قدرت و چرخش نخبگان موفق نبوده است.

با این وجود، عموما میانسالان و سالخورده‌های روسی، پوتین را قهرمانی می‌دانند که بر بلبشوی دوران پسافروپاشی پیروز شد و هویت ملی را در کشور احیا کرد. آنها نبود پوتین را به معنای روی کار آمدن مدودوفی دیگر می‌دانند و به دنبال همین واهمه به دنبال فردی مقتدر هستند که جز پوتین نمی‌یابند.

به هرحال این نکته نیز قابل تامل است که پوتین در انتخابات سال ۲۰۲۴، یک مرد ۷۲ ساله و در ۲۰۳۰، ۷۸ ساله خواهد بود و در پایان ریاست جمهوری خویش ۸۴ سال خواهد داشت؛ در این میان این سوال وجود دارد که آیا او همین میزان توان مدیریتی و مهمتر از آن مقبولیت مردمی که شرط موفقیت هر سیاستمداری است را خواهد داشت؟

پس از ایام نوروز، «در حوالی میدان سرخ» بیشتر به فرصت‌ها و چالش‌های باقی ماندن پوتین در قدرت خواهم پرداخت.

نویسنده: احمد وخشیته، دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا

منبع: روزنامه شرق

 

بیشتر بخوانید:

آیا فرهنگ سیاسی روسیه، استبدادی است؟

از سخنرانی سالیانه رئیس‌جمهور تا استعفای نخست‌وزیر

چرا بازنده‌ها در مقابل پوتین کاندیدا می‌شوند؟

دیدگاه خود را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here